PTTK jest największą i najstarszą polską organizacją turystyczną. Powstało w roku 1950 z połączenia Polskiego Towarzystwa Tatrzańskiego (założonego w 1873 r.) oraz Polskiego Towarzystwa Krajoznawczego (założonego w 1906 r.). Zrzesza blisko 150.000 członków zgrupowanych w ponad 400 oddziałach na terenie całego kraju. Blisko połowę członków Towarzystwa stanowi młodzież.

     Oddziały PTTK są samodzielnymi jednostkami organizacyjnymi Towarzystwa. Kierują nimi społecznie zarządy wybierane na kadencje 4-letnie. Jednostką nadrzędną jest Zarząd Główny z siedzibą w Warszawie (patrz też: Zarząd Główny), wybierany na Zjeździe PTTK spośród delegatów oddziałów. W bieżącej kadencji władz Towarzystwa na czele Zarządu Głównego stoi:

     Członkowie Towarzystwa uprawiają wszelkie formy turystyki. Do najbardziej popularnych należą: turystyka piesza - w tym górska, narciarska, kajakowa, a także żeglarska, rowerowa, motorowa. Działają też specjalistyczne kluby i koła zajmujące się wspinaczką i turystyką wysokogórską, speleologią, nurkowaniem swobodnym, jeździectwem konnym, biegami na orientację.

     PTTK prowadzi działalność wydawniczą poprzez własne wydawnictwa: Spółkę z o.o. "Kraj" w Warszawie, Oficynę "Wierchy" w Krakowie i Oficynę Wydawniczą "Sudety" we Wrocławiu. W Warszawie mieści się Centralna Biblioteka Krajoznawcza gromadząca ponad 40 tys. woluminów, a w Krakowie Centralna Biblioteka Górska z ponad 20 tys. woluminów. W Łodzi działa Centrum Fotografii Krajoznawczej, w Krakowie Centralny Ośrodek Turystyki Górskiej, w Karpaczu Centralna Szkoła Górska Przewodnictwa i Narciarstwa. PTTK prowadzi ponadto około 20 muzeów i izb pamiątek.

     Towarzystwo i jego oddziały posiadają ponad 250 hoteli turystycznych, schronisk górskich i campingów dysponujących ponad 12 tys. łóżek i ok. 20 tys. miejsc restauracyjnych. Zgrupowane są głównie w górach, na pojezierzach i nad morzem. Niektóre (campingi) działają tylko w sezonie letnim. Duża część oddziałów PTTK prowadzi punkty informacji turystycznej, biura obsługi turystów oraz świadczy usługi przewodnickie, także w językach obcych.

     PTTK przez swoje oddziały znakuje i utrzymuje na terenie całego kraju sieć blisko 40.000 km szlaków turystycznych (nizinnych, górskich i narciarskich).

     Towarzystwo jest członkiem szeregu międzynarodowych organizacji turystycznych, w tym AIT (Alliance Internationale de Tourisme), EWV (Europäische Wandervereinigung), CMAS (Confédération Mondiale des Activités Subaquatiques).